τι βλέπει πρώτα ο θεατής

 

Μερικοί απλοί τρόποι για να τραβήξετε με τις φωτογραφίες σας, το βλέμμα του θεατή

 

Το να καταφέρετε να πάρετε μια σωστά φωτισμένη φωτογραφία, με μια καλή σύγχρονη φωτογραφική μηχανή, είναι αρκετά εύκολο. Σήμερα ιδιαίτερα με τις πολλές δυνατότητες των φωτογραφικών μηχανών, τα ποσοστά επιτυχίας είναι πολύ υψηλά. Με λίγη πείρα και με το καιρό οι περισσότεροι καινούριοι φωτογράφοι, καταφέρνουν να παίρνουν σωστά καδραρισμένες και εκτεθημένες φωτογραφίες.

Το να κάνετε το θεατή να σταθεί στη φωτογραφία σας, είναι κάτι πολύ δυσκολότερο από μια τεχνικά σωστή φωτογραφία (έκθεση - κάδρο) και θέλει περισσότερες γνώσεις. Όλη η κοσμοθεωρία σας και οι προβληματισμοί σας, η γνώση της ψυχολογίας και το καλό σας γούστο, μπορεί να μην αρκέσουν για το σκοπό αυτό. Πρέπει να είστε κατ΄αρχή εκεί όπου θα φωτογραφίσετε (συμετοχή στη δράση) και να “δείτε” τη φωτογραφία όπως θα είναι τελικά, πρωτού την πάρετε τυπωμένη στο χαρτί ή εκτεθημένη σε έγχρωμη θετική διαφάνεια. Αυτό έρχεται με τη πείρα γι’ αυτό μη βιάζεστε.

Υπάρχουν όμως κάποια πράγματα που έχουμε παρατηρήσει εμείς, οι ας πούμε πιό “έμπειροι και παλιοί φωτογράφοι”, μικρά μυστικά, που αν τα γνωρίζετε και τα εφαρμόσετε σε μια φωτογράφηση, θα πετύχετε πολύ καλύτερα να τραβήξετε την προσοχή του θεατή.

Από μόνα τους, το πολύ δυνατό θέμα, το αυστηρό κάδρο και ο όμορφος φωτισμός, η καλή φωτογραφική μηχανή και το σωστό φιλμ, πολλές φορές δεν αρκούν.

Έτσι λοιπόν:

 

Άσχετα από το τι υπάρχει σαν θέμα ή φόντο σε μια φωτογραφική λήψη, το μάτι έλκεται από τη  φωτεινότερη περιοχή της φωτογραφίας, ή τα φωτεινά σημεία της. Οι άσπρες, ξεπλυμένες φωτεινές κηλίδες και τα όποια σχήματα στο φόντο, δημιουργούν αποπροσανατολισμό και ανησυχία στο θεατή. Με τις κόμπακτ φωτογραφικές μηχανές, οι καταστάσεις αυτές είναι ανεξέλεγκτες. Με τις μονοριφλέξ είναι απαραίτητο να κάνετε χρήση του κουμπιού και της σχετικής λειτουργίας “προθέαση βάθους παιδίου”. Οι πολύ φτηνές ριφλέξ δεν διαθέτουν αυτή τη δυνατότητα.

 

Αν όλα τα στοιχεία που απαρτίζουν τη φωτογραφία μας έχουν ίση ένταση, μέγεθος και σημασία, το μάτι θα προσέξει αυτόματα τη περιοχή με τη μεγαλύτερη φωτιστική αντίθεση. Αναπόφευκτες λήψεις με μεγάλη φωτιστική αντίθεση θα πρέπει ή να αποφεύγονται λόγω δυσκολίας στην έκθεση, ή να σχεδιάζονται με μεγάλη προσοχή. Οι φωτογραφίες με επιλεκτική αντίθεση και χρήση των φωτοσκιάσεων, έχουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, μια και αποκαλύπτεαι όλη η μαγία του φωτισμού και η κρυφή δύναμη των αντικειμένων και της φύσης.

 

Ακόμη και ένα πολύ μικρό αντικείμενο που περιέχεται στη φωτογραφία, θα κυριαρχήσει και θα τραβήξει το μάτι, αν είναι διαφορετικό από το περιβάλλον. Η διαφορά του μπορεί να είναι το χρώμα του, η φωτεινότητά του, η διεύθυνση που κατευθύνεται. Το διαφορετικό πάντα ξεχωρίζει, και ο άνθρωπος που θέλει να ξεχωρίζει θα προσπαθεί να γίνεται διαφορετικός από το περιβάλον του.

 

Ότι είναι απομακρυσμένο-ξεκομμένο από όλα τα άλλα στοιχεία της φωτογραφίας, τραβάει από μόνο του τη προσοχή. Οι φωτογραφίες με μακρυνούς ορίζοντες και τα μεγάλα αχανή πλάνα, αποκτούν ενδιαφέρον από τη ξαφνική παρουσία οποιουδήποτε απομονομένου και ξεκομένου συνθετικού φωτογραφικού στοιχείου, όπως είναι ένα ξεκομένο ξερό δέντρο, ένας βράχος, ένα ξεχασμένο αντικείμενο.

 

Το μάτι θα δει πρώτα ότι είναι ευκρινέστερο. Οι περισσότερες καλές φωτογραφίες πορτρέτου, συνήθως βασίζονται σε αυτή τη παρατήρηση. Θα πρέπει το φόντο να είναι θολό-ανεστίαστο, ευκρινές θα είναι μόνο το πρόσωπο με έμφαση στα μάτια. Με το θολό και το ευκρηνές μπορούμε να παίξουμε δημιουργικά κάνοντας χρήση μεγάλου τηλεφακού, ή επιλεκτικής εστίασης (φωτογραφίζοντας πχ αντικείμενα).

 

Οι άνθρωποι θα παρατηρήσουν σε μια φωτογραφία πρώτα μιαν ανθρώπινη παρουσία, ακόμη κι΄ αν είναι πολύ μικρή σε σχέση με όλα τα άλλα στοιχεία που απεικονίζονται. Οι άνθρωποι πολύ συχνά, ακόμη και μικροί μέσα σε μια φωτογραφία, δίνουν το μέτρο του μεγέθους στις φωτογραφίες τοπίου και την αίσθηση του μεγαλείου της φύσης.

 

Η προσοχή μας σε μια φωτογραφία, πηγαίνει πρώτα σε κάθε τι ζωντανό με προτεραιότητα: α) άνθρωποι, β) ζώα, γ) φυτά. Το σημαντικότερο πλάσμα στη φύση είναι ο άνθρωπος και πάντα θα ψάχνουμε για μιαν ανθρώπινη παρουσία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα τα άλλα έμψυχα είναι δεύτερης διαλογής.

 

Τα χρώματα τραβάνε την προσοχή μας διαφορετικά. Το κόκκινο, το πορτοκαλί και το κίτρινο, υπερισχύουν του μπλε και του πράσινου. Η υπερβολή στη χρήση των χρωμάτων, τις περισσότερες φορές δεν οδηγεί πουθενά. Η χρήση του φίλτρου πόλωσης μπροστά από το φακό της φωτογραφικής μας μηχανής, κάνει τα χρώματα ζωηρότερα. Αντίθετα, η χρήση φύλλων ζελατίνας ή σελοφάν μπροστά από το φακό, κάνει τα χρώματα παστέλ.

 

Το μάτι μας θα σταθεί σε κάθε τι που η θέση του στην επιφάνεια της φωτογραφίας, το κάνει να ξεχωρίζει. Ο πιο εύκολος και γνωστός κανόνας, είναι τα δύο τρίτα. Αλοίμονο όμως, τα πράγματα δεν είναι πάντα τόσο απλά. Η θέση του κάθε πράγματος σε μια φωτογραφία, είναι ένα θέμα που μπορεί να μας πάρει μια ολόκληρη ζωή, και ακόμη να επιδέχεται βελτίωση.

 

Μπορείτε να φωτογραφήσετε από όποια γωνία θέλετε, αλλά θα πρέπει να μπορεί το θέμα να είναι με κάποιο τρόπο αναγνωρίσιμο. Μην υπερβάλετε αλλά και μην υποτιμάτε την νοημοσύνη των ανθρώπων με πολύ απλές, ή πολύ δύσκολες γωνίες λήψεις που κάνουν το θέμα σας αγνώρηστο, ή αδιάφορα κοινότυπο.

 

Προσπαθήστε να συλλάβετε φωτογραφικά τη μαγεία του φωτός και της σκιάς. Πολλές φορές η φωτομέτρηση ενός σημείου έχει ιδιαίτερη σημασία και είναι μια λογική και χρήσιμη επιλογή τρόπου υπολογισμού της έκθεσης.

 

Ο χώρος γύρω από το θέμα της φωτογραφίας, ακόμη κι όταν δεν περιέχει τίποτα, είναι ζωτικός και μεταφέρει την ανάλογη αίσθηση: άπλας, άνεσης, ισορροπίας, έλληψης χώρου, στριμόγματος, ασφυξίας κλπ. ανάλογα με το πόσο χώρο καταλαμβάνει το θέμα σας επάνω στο φωτογραφικό χαρτί.

 

 

Γιάννης Γλυνός